Lučenje sekreta u probavnom sistemu

Lučenje sekreta
Lučenje sekreta

Sekrecija ima 2 funkcije:

  • izlučivanje probavnih enzima
  • stvaranje sluzi za podmazivanje i zaštitu probavnog sistema.

Većina se probavnih sekreta stvara kao reakcija prisutnosti hrane, a količina je prilagođena za pravilnu probavu. Nekoliko vrsta žlijezda u probavnom sistemu stvara sekrete:

  • na epitelnoj površini se nalaze milijarde jednostavnih mukoznih žlijezda. Mukozne vrčaste stanice reagiraju na lokalni podražaj i istiskuju sluz.
  • udubljenja invaginacije epitela u submukozu – Liberkinove kripte, koje sadrže sekrecijske stanice.
  • u želucu i gornjem djelu duodenuma se nalaze duboke tubularne žlijezde.
  • probavnom sistemu su priključene složene žlijezde: pankreas, jetra i slinovnica. Oni stvaraju sekrete za emulgiranje i probavu hrane.

Osnovni mehanizam izlučivanja je:

  • hranjive tvari moraju difundirati ili se aktivno prenijeti iz kapilare u bazalni dio žljezdane stanice
  • mitohondrije koriste oksidativnu energiju i stvaraju ATP
  • ATP se sa supstratima koristi za sintezu organskih tvari na endoplazmatskom retikulumu, Golđijevom kompleksu, te na ribosomima
  • sekrecijski materijal se prenosi kroz kanaliće endoplazmatskog retikuluma do mjehurića i Golđievog komplexa, smještenog na sekrecijskom kanalu stanice
  • u Golđijevom kompleksu se materijal obrađuje, koncentrira, te izbacuje u citoplazmu u vidu sekrecijskih mjehurića, koji se pohranjuju na apikalnom djelu stanice
  • nervni i hormonski signali uzrokuju oslobađanje mjehurića. Ulaskom Ca2+ mjehurići se stapaju sa membranom i nastaje egzocitoza.

Pored organskih tvari nužno je da se izlučuje dovoljno vode i elektrolita:

  • nervni podražaj djeluje na bazalni dio stanične membrane i uzrokuje aktivni prijenos jona Cl u stanicu
  • porast negativnosti uzrokuje ulazak pozitivnih jona
  • višak jona uzrokuje povećanje osmotske sile, koja povlači vodu i stanica bubri
  • pritisak se stvara na sekrecijskoj površini sitne rupture i imamo istjecanje vode, elektrolita i organskih tvari.

Sluz je gusti sekret. Sastoji se uglavnom od vode, elektrolita i mješavine glikoproteina, građenih od velikih polisaharida i male količine proteina. Sluz je izvrsno sretstvo za podmazivanje i zaštitu stijenke crijeva:

  • ima osobine adheriranja – čvrsto prijanja uz hranu i druge čestice
  • spriječava dodir hrane sa sluznicom
  • slabo se odupire klizanju, pa čestice lako klize duž sluznice
  • omogućuje prijanjanje fekalnih čestica i stvaranje fekalnih masa
  • otporna je na djelovanje probavnih enzima
  • glikoproteini iz sluzi imaju amfoterne osobine – mogu puferirati male količine kiselina i baza
  • Sluz sadrži i bikarbonatne jone, koji neutraliziraju kiseline.

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*


Ova web-stranica koristi Akismet za zaštitu protiv spama. Saznajte kako se obrađuju podaci komentara.