Bubrežna regulacija PH

regulacija PH na nivou bubrega
regulacija PH na nivou bubrega

regulacija PH na nivou bubrega
regulacija PH na nivou bubrega

Bubrezi kontrolišu acidobaznu ravnotežu u krvi:

  • reapsorpcijom odfiltriranih HCO3 jona,
  • aktivnom sekrecijom vodikovih jona,
  • stvaranjem novih  HCO3 jona.

Na ovaj način se vrši eliminacija viška H+ ili HCO3– jona urinom. U fiziološkim uslovima eliminiše se više H+ jona i to uglavnom u obliku H2PO4 i NH4+ jer se svi odfiltrirani HCO3– resorbuju.

Količina izlučenih H+ i HCO3 jona u urinu ovisi od količine HCO3 jona koji se    reapsorbuju nakon filtracije i količine H+ jona koji se secreniraju u bubrežnim tubulima. Od toga će zavisiti i pH mokraće. Ako se izlučuje više H+ jona mokraća će biti kisela, a ako se luči više HCO3jona biće alkalna.

U proksimalnom kanaliću, debelom uzlaznom kraku Henleove petlje i distalnom kanaliću H+ joni se secerniraju sekundarnim aktivnim transportom u zamjenu za jone Na+.

Natrij na luminalnoj strani u stanicu ulazi zahvaljujući koncentracionom gradijentu koji se stvara kao posljedica aktivnosti Na+/ K+ pumpe na bazolateralnoj strani tubulocita.

Za svaki secernirani H+ jon mora se reapsorbovati jedan HCO3jon. To u biti nije HCO3 jon koji je u tubularnu tečnost dospio glomerularnom filtracijom.

Nakon filtracije ti HCO3 joni se u tubularnoj tečenosti  koriste za vezivanje sa H+ jonom secerniranim iz tubulocita. Na taj način nastaje H2CO3 koja se razlaže na CO2 i vodu. U tubulocitima iz CO2 koji lako difunduje u i iz stanice i vode nastaje H2CO3 koja disocira na H+ koji se secernira u tubule, a HCO3 se resorbuje u krv. Na taj način se eliminiše višak  H+ jona, a HCO3 se vraća u krv.

U distalnim kanalićima i sabirnim cijevima vrši se primarni aktivni transport H+ jona kroz luminalnu membranu tubulocit.

Na taj način se kiselost mokraće može smanjiti ispod pH 5.  Za svaki secernirani jon hidrogena resorbuje se jedan HCO3+ , koji nastaje iz vode i CO2 na isti način kao i u proksimalnom kanaliću.

Ako nema dovoljno odfiltriranih HCO3 jona, odnosno ako postoji višak H+ jona moraju se sintetizirati novi HCO3 joni. Velike količine H+ jona se izlučuje spajanjem sa puferima tubularne tekućine.

Osim hidrogenkarbonatnog pufera u tubularnoj tečnosti su prisutni i fosfatni (HPO42- i H2PO4) i amonijačni pufer.

Za njihovo djelovanje potrebno je stvoriti nove HCO3jone. Kada se secernirani hidrogen jon u tubularnoj tečnosti spaja sa ovim puferima u krv se resorbuje  HCO3 jon  koji se stvara u tubulocitima iz CO2 i vode. Pod djelovanjem karboanhidraze u stanici se iz vode i CO2 nastaje H2CO3. Disocijacijom daje H+ jon koji se secernira u tubularnu tečnost u zamjenu za jon Na+, a novi HCO3 se resorbira u krv.  Nakon vezivanja H+ jona sa NaHPO42- nastaje NaH2PO4 koji se izlučuje urinom i tako se eliminira hidrogen jon.

Amonijačni puferski sistem se sastoji od amonijaka (NH3) i amonijum jona NH4+. Amonijum jon se stvara  u proksimalnom kanaliću, debelom uzlaznom kraku Henleove petlje i distalnom kanaliću iz aminokiseline glutamina.

Iz svake molekule glutamina nastaje 2 NH4+ i 2 nova hidrogenkarbonatna jona.

U proksimalnim kanalićima se NH4+ joni secerniraju u tubul u kontratransportu sa Na+ koji se zajedno sa novonastalim HCO3 reapsorbira u krv.

U sabirnim cijevima se novi hidrogenkarbonatni joni stvaraju kao i u stanicama proksimalnih kanalića iz CO2 i vode. H+ jon, nastao disocijacijom H2CO3,  se primarnim aktivnim transportom secernira u lumen tubula i veže sa amonijakom stvarajući amonijum jon NH4+ koji se  izlučuje urinom jer se slabo reapsorbira. U ovom slučaju za svaki odstranjeni NH4+ se u krv vrati jedan novi HCO3 jon.

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*


Ova web-stranica koristi Akismet za zaštitu protiv spama. Saznajte kako se obrađuju podaci komentara.