Puerperalni pelveoperitonitis

tromboza
tromboza

tromboza
tromboza

Puerperalni pelveoperitonitis i difuzni peritonitis danas se rijetko sreću posle porođaja, ali su znatno češći poslije nasilnog prekida trudnoće, a naročito poslije kriminalnih abortusa. Njihova klinička slika malo se razlikuje od kliničke slike ovih oboljenja ginekološkog porjekla. Njihova terapija je, takođe, u principu i u pojedinostima ista. Pelveoperitonitis se liječi suzbijanjem upale antibioticima i sulfonamidima i odstranjenjem gnoja iz Duglasovog prostora, bilo punkcijama bilo kolpotomijom i lokalnom primjenom antibiotika. Terapija kod difuznog peritonitisa je operativna i sastoji se u laparotomiji sa odstranjenjem eksudata iz trbušne šupljine i sa kontinuiranom drenažom uz lavažu peritoneuma rastvorenim antibioticima. Uz to se bolesnici daju antibiotici u velikim dozama i intravenski i intramuskulamo sa perfuzijom većih količina fiziološkog rastvora glikoze ili kuhinjske soli (2000 – 3000 ml dnevno). Pored toga se, po potrebi, daju i deficitarni elektroliti, znatne količine vitamina B i C i sedativi sa analgeticima.

Puerperalna sepsa

Veoma je teško i opasno oboljenje. Kao komplikacija porođaja danas se, srećom, viđa znatno rjeđe nego ranije. Tome je, prije svega, doprinijela široka primjena asepse i antisepse u porodiljstvu, kao i obilno korištenje antibiotika i sulfonamida u početnom stadijumu upale, sve bolja i potpunija zdravstvena zaštita žena i usavršenija organizacija zdravstvene službe. Puerperalna sepsa izazvana uzročnicima osetljivim na antibiotike i sulfonamide obično je prognostički danas veoma povoljna.
To, nažalost, nije slučaj sa fudroajantnom sepsom izazvanom bakterijama rezistentnim na terapiju. U takvim slučajevima kod bolesnica se često javljaju simptomi teškog endotoksinskog šoka, koji je praćen visokim procentom smrtnosti. Kod njih, nekoliko dana ili čak sati po izbijanju prvih znakova, infekcija se širi izvanrednom brzinom, a opšte stanje se pogoršava svakog trenutka i pored intenzivne terapije. Bolesnica potamni u licu, a uz to je često i lako subikterična. Ona je nemoćna, temperatura joj se penje, puls ubrzava, prelazi 100 otkucaja u minutu i teško se opipava. Arterijski krvni pritisak u početku je normalan, a zatim ubrzo pada i uskoro se senzorijum bolesnice pomuti, te je ona često euforična, nesvesna situacije u kojoj se nalazi. Stanje bolesnice se naglo i rapidno pogoršava i uskoro nastupa smrt. Ovako fudroajantni slučajevi sepse sa endotoksinskim šokom često izazivaju oštećenja bubrega, pa su praćeni oligurijom, anurijom i uremijom. U najtežim slučajevima nema vremena da se razvije uremija. Kod manje fudroajantnih slučajeva, usled oštećenja bubrega, može se javiti klinička slika uremije zbog oligurije ili anurije. Ako se u akutnom stadijumu uremije ne pomogne bolesnici korišćenjem vještačkog bubrega, peritonealne dijalize i eksangvinotransfuzijama, uz obilnu primjenu antibiotika, ona umire u uremičnoj komi, a samo u rijeđim slučajevima dolazi do izlječenja i oporavka. No, i pored pomenutih mjera, smrtnost kod ovog oboljenja je vrlo velika.

Puerperalna tromboza

Tromboflebitis u babinjama je takode veoma opasna komplikacija. Neposredno poslije porođaja stvoreni su klasični uslovi za zaživotno zgrušavanje krvi u krvnim sudovima babinjare: usporen je opticaj krvi u njima usljed ležanja babinjare, njeni su krvni sudovi oštećeni u toku porođaja, a usled usporene cirkulacije i drugih zbivanja u njenom organizmu nastale su izvjesne promjene u samom sastavu krvi. Prvi znaci tromboflebitisa su spontan bol u listu odgovarajuće noge, bolovi u preponi na istoj strani, naročito pri pritisku, pri čemu se naiđe na izvjesnu rezistenciju duboko u maloj karlici, zatim bol u listu pri dorzalnoj fleksiji stopala, naizgled bezrazložno ubrzan puls babinjare i naglašen venski crtež potkoljenice. Kasnije se javlja otok zahvaćenog ekstremiteta, koji je u početku manji, a uskoro postaje znatan i zahvata cijelu nogu. Otok je modre boje a noga osjetljiva na dodir i pritisak. U takvoj situaciji je stvoren ugrušak dijelimično začepio odgovarajući venski sud, koji sa svoje strane reaguje spazmom, što mu omogućava neprolaznost. Obično je riječ o zapaljivom procesu koji fiksira stvoren trombus za zid krvnog suda, pa u takvim slučajevima rjeđe dolazi do nastajanja embolije. Tromboflcbitis se obično javlja na jednoj, a rjeđe na obje noge. Ako je obostran, ne javlja se istovremeno na obje noge, već se najčešće pokaže najprije na jednoj, a nešto kasnije i na drugoj nozi. Pored tromboze vena donjih udova, ovaj proces često zahvata i duboke krvne sudove u maloj karlici. Ponekad se tromboza lokalizuje samo u njima zahvatajući i vene donjih ekstremiteta.
U terapiji bolesnica sa tromboflebitisom, pored imobilizacije oboljelog ekstremiteta, ranije je vršena i blokada simpatikusa oboljele strane kako bi popustio spazam u zahvaćenom venskom sudu i kako bi se popravila cirkulacija u njemu. Osim toga, davana su i antikoagulantna sredstva (heparin, dicumarol, liquemin) uz stalnu kontrolu vremena krvarenja i koagulacije, odnosno protrombinskog vremena.

Danas se praktično tromboflebitis liječi imobilizacijom oboljelog ekstremiteta, koji se na šini odigne nešto iznad nivoa ostalih dijelova tijela. Na oboljelu nogu stavljaju se hladni oblozi i dva puta na dan bolesnica prima PH 203 uz antibiotike, kojima se suzbija inflamatorna komponenta koja često prati akutni tromboflebitis. Pored antibiotika, mogu se dati i neki od sulfamidskih preparata, a ako se za to ukaže potreba daju se i antikoagulantna sredstva. Kratko vrijeme, obično nekoliko dana poslije energično sprovedene terapije, nestaju simptomi tromboflebitisa, pa se potom, najčešće oko 20. dana po izbijanju bolesti, bolesnici dozvoli ustajanje iz postelje. Za sve vrijeme bolesti mjere se puls, krvni pritisak, temperatura bolesnice i kontroliše obim oboljele noge u odnosu na zdravu i njenu osjetljivost na dodir i pritisak. Posljednjih godina među hirurzima sve je više onih koji su za operativnu terapiju tromboflebitisa. Ona se sprovodi otvaranjem začepljenog krvnog suda i ekstrakcijom trombusa. Operativno liječenje sprovodi se odmah posle konzervativnog, ako ovo za nekoliko dana ne dovede do iščezavanja simptoma. Ovakav način liječenja ima i preventivni karakter, jer sprečava nastajanje teških posljedica koje mogu da prate hronično začepljenje venskih sudova male karlice i donjih udova nastalo poslije neliječenih ili nepravilno liječenih slučajeva troboflebitisa. Samo izvanredno rijetko, u najtežim slučajevima tromboflebitisa, donjih ekstremiteta i karličnih vena, ako bolesnici prati posebna opasnost od embolije, može se sprovesti i podvezizvanje donje šuplje vene. Ova operacija izaziva veoma ozbiljan poremećaj u venskoj cirkulaciji i praćena je trajnim posljedicama. Zbog toga je treba vršiti samo kada je život bolesnice direktno ugrožen i kad nema drugog izbora. Predohrana tromboflebitisa sprovodi se ranim ustajanjem babinjara i bolesnica operisanih od ginekoloških oboljenja, kretnjama i gimnastikom u postelji, naročito nogu, još dok bolesnice ili babinjare ne ustaju, i opreznim davanjem antikoagulantnih sredstava ili PH 203 onim ženama kod kojih se poslije porođaja ili operacije može očekivati pojava tromboflebitisa. PH 203 sastoji se od dve komponente: pantezeina, koji dijeluje antiflogistički, i hidergina, koji dijeluje vazodilatatorno.
Ako se bolesnica sa tromboflebitisom nedovoljno ili nepravilno liječi, poslije izlječenja mogu da ostanu veoma neprijatne posljedice koje se ispoljavaju u otocima nogu, smanjenju njihove funkcije, bržem zamaranju i lošem izgledu ekstremiteta. Ove sekvele mogu naknadno dijelimično ili potpuno da se odstrane fizikalnim metodama liječenja, ali mogu često da ostanu kao trajna oštećenja žene, koja uzrokuju njenu smanjenu radnu sposobnost. Zbog toga treba u svim slučajevima kad se može očekivati pojava tromboflebitisa sprovesti neophodne preventivne mjere, a kad se ovo oboljenje javi, treba sprovesti odgovarajuće liječenje.
Flebotromboza je zaživotno zgrušavanje krvi u krvnim sudovima bez zapaljivih promjena u njihovim zidovima. Tu izostaju gotovo svi simptomi tromboflebitisa, a stvoreni trombus slobodno plovi u krvnom sudu, labavo prikačen jednim krajem za njegove zidove. Mehanizam nastajanja i uzroci flebotromboze u osnovi su isti kao i kod tromboflebitisa, a isto tako i vrijeme njene pojave, jer se i ona, kao i tromboflebitis, najčešće javlja između 5. i 12. dana po porođaju ili po operativnoj intervenciji. Za razliku od tromboflebitisa, flebotromboza je mnogo opasnija, jer je trombus zbog izostanka zapaljive reakcije labavo pričvršćen za zid krvnog suda pa se najčešće bez prethodnih simptoma javlja njegova mobilizacija i nastaje embolija sa svim njenim posljedicama. To se obično dešava pri prvom ili jednom od prvih ustajanja babinjare iz postelje ili pri naglim pokretima ekstremiteta još dok je ona u krevetu, ali se isto tako može desiti i bez ikakvog povoda, tj. dok je žena u krevetu u potpunom mirovanju. Flebotromboza je utoliko opasnija što protiče bez posebnih simptoma, te se na nju ne misli i ne preduzimaju se preventivne mjere.

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*


Ova web-stranica koristi Akismet za zaštitu protiv spama. Saznajte kako se obrađuju podaci komentara.