Parkinsonova bolest

Parkinsonova bolest
Parkinsonova bolest

Najznačajnije oboljenje ekstrapiramidnog sistema je Parkinsonova bolest (Morbus Parkinson). Ova bolest dobila je ime po engleskom ljekaru Džemsu Parkinsonu koji ju je prvi opisao 1817. godine. Početak bolesti je obično oko 60. godine, a učestalost oboljenja se povećava sa životnom dobi. Rijetko bolest može nastati i ranije. Parkinsonova bolest je najčešći (idiopatski) oblik parkinsonizma ili Parkinsonovog sindroma, a parkinsonizam se može sresti i kod pacijenata koji su preležali upalu mozga, bili izloženi toksičnim dozama ugljen monoksida ili mangana, kod bolesnika koji su uzimali neuroleptike ili parkinsonizam kao posljedica ateroskleroze.

Patogeneza

U Parkinsonovom sindromu bilo koje etiologije postoji nedostatak dopamina, jednog od neurotransmitera, tvari koje služe prenošenju impulsa u centralnom nervnom sistemu. Do pojave simptoma bolesti doći će nakon što propadne 50–60 % dopaminergičkih neurona u crnom jezgru (nucleus niger).

Četiri su glavna motorička simptoma PB-a:

  • tremor u miru,
  • rigor (rigidnost – povećan tonus mišića),
  • akineza / hipokineza / bradikineza (opća odsutnost / smanjenje / usporenost motorike i svih pokreta),
  • oštećenje posturalnih refleksa (posturalni refleksi zaduženi su za održavanje stava tijela).

Tremor u miru (drhtanje, tresenje) frekvencije je oko 6–8/sekundi, asimetričan. Pojačava se kod uzbuđenja, a smanjuje kod ciljanih pokreta, dok se u snu sasvim gubi.

Rigor se karakteriše otporom prilikom pasivnih pokreta, a ne mijenja se tokom kretnje, kao da se savija olovna šipka (fenomen olovne šipke). Ukoliko je rigor povezan sa tremorom, prilikom pasivnih kretnji ima se dojam kao da se ide preko zupčanika (fenomen zupčanika ili Negroov fenomen).

Izgled bolesnika sa razvijenom PB je karakterističan. Bolesnik je blago nagnut prema naprijed, ruke drži uz tijelo blago savijene u laktovima, hoda sporim sitnim koracima. Crte lica su ukočene, izraz lica prazan, poput maske. Spontane kretnje su oskudne, govor monoton, a rukopis drhtav i nesiguran. Lako je uočiti da bolesniku drhti glava, ruke, naročito prsti na rukama i nešto slabije noge. Bolesnik je teže pokretan. Veliki broj bolesnika ima jasno izražene depresivne simptome, a trećina bolesnika intelektualno propada.

U tretmanu se koriste: antiholineregički lijekovi, potom preparati koji sadrže L-dopu itd. Osim medikamenata u terapiji se primjenjuje psihoterapija i socijalni rad, te rehabilitacija.

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*


Ova web-stranica koristi Akismet za zaštitu protiv spama. Saznajte kako se obrađuju podaci komentara.