Akutna bubrežna insuficijencija

Akutna bubrežna insuficijencija
Akutna bubrežna insuficijencija
Akutna bubrežna insuficijencija
Akutna bubrežna insuficijencija

Ovaj izraz podrazumjeva sva stanja koja dovode do naglog (akutnog) umanjenja lučenja mokraće (oliguria) ili potpunog prestanka njenog lučenja (anurija). Posljedica ovoga je isključivanje funkcije bubrega iz brojnih regulacionih funkcija. Prestanak lučenja mokraće prije svega dovodi do nakupljanja u krvi i organizmu toksičnih materija bilo endogenih bilo egzogenih. Akutna bubrežna insuficijencija zavisno od lokalizacije primarne promjene se dijeli na:

  • Prerenalnu
  • Renalnu
  • Postrenalnu bubrežnu insuficijenciju

Akutna bubrežna insuficijencija prerenalnog porijekla

Osnova ovih insuficijencija su hipovolemije i pad krvnog pritiska. Pad krvnog pritiska ispod 80 mmHg izaziva potpuni prestanak glomerularne filtracije. Do hipovolemije dovode brojni faktori (cirkulatorni šok (iskrvavljenje, anafilaksa), opekotine, znojenje, promjene u endokrinom aparatu, gubitak tečnosti preko bubrega, gubitak tečnosti kod povraćanja i proliva itd.)

Bez obzira na etiološke faktore prestanak glomerularne filtracije odnosno prestanak lučenja mokraće vezan je za kompenzatorne mehanizme koji pokušavaju da zadrže količinu tečnosti koja se trenutno nalazi u cirkulaciji.

  • najprije dolazi do pojačane reapsorpcije Na+ koji se resorbuje u bubrežnim tubulima i povlači sa sobom dostatne količine vode
  • drugi mehanizam je preraspodjela krvi u bubrežnoj cirkulaciji (jukstaglomerularni prolaz) paljenje sistema renin angiotenzin i vazokonstrikcija vaz afferensa.

U patogenezi ove vrste akutne insuficijencije možemo razlikovati tri stadijuma

  • stadijum incidenta – trenutak događaja primarne greške i njegovo odvijanje
  • oligurija, anurija – koje su posljedice uključivanja regulatornih mehanizama. U ovom stadijumu dolazi do nagomilavanja toksičnih produkata u krvi (retencija uree, mokraćne kiseline, sulfata). Javljaju se i oštećenja tkiva bubrežnih kanala sa nekrozom epitela bubrežnih kanala, nakupljanja detritusa koji začepljavaju lumen kanala, povišenje pritiska u tubularnom sistemu  koji još i favorizuje oliguriju i anuriju.
  • stadij poliurije – osmotske diureze – javlja se pri postepenom normalizovanju stanja kada se prvo normalizuje glomerularna filtracija ali stanje u bubrežnim tubulima još nije zadovoljavajuće pa je onemogućena koncetracija glomerularnog filtrata i dolazi do gubitka većih količina tečnosti i soli (jer je izotoničan sa plazmom) što može da uzrokuje dehidraciju organizma.

Akutna bubrežna insuficijencija renalnog porijekla

Kod ove insuficijencije primarne promjene su na bubrezima. Karakteristična je akutna tubularna nekroza. Etiološki faktori su različiti a možemo ih podijeliti na tri osnovne grupe faktora:

  • smetnje koje potiču iz cirkulacije (ishemija i hemoliza)
  • oštećenja bubrega od strane nefrotoksičnih supstanci (tetrahlor ugljik, butazolidin)
  • upalna oštećenja bubrega

Usljed oštećenja epitelne ćelije bubrežnih kanala nekrotiziraju, javljaju se opstrukcije tubula, redifuzija glomerularnog filtrata (vraćanje u cirkulaciju). Oligurija izaziva aktivaciju bubrežnog sistema renin angiotenzin, on pojačava konstrikciju vaz afferensa što još više pogoršava stanje. Što se upalnih oštećenja tiče ona unekoliko mogu imati specifičan karakter. Recimo kod infekcije streptokokama zna se razviti antitjelo koje ima specifičnost i prema njima ali i prema bazalnoj membrani glomerula gdje izazivaju oštećenja što uz destrukciju, proliferaciju veziva i tako začepljenja glomerularne membrane što sprječava filtraciju.

Akutna bubrežna insuficijencija izazvana postrenalnim promjenama

Ako se iz bilo kojeg uzroka opstruira prolaz urina kroz mokraćne puteve dolazi do porasta pritiska u tubularnom aparatu. Kada taj pritisak dostigne pritisak glomerulane filtracije ona prestaje.

Ove slike se sreću kod promjena koje nazivamo hidronefroze. Do njih dovode i bubrežni kamenci,  a i kompresivni procesi (npr. tumori na genitalnim organima pritišću ureter).

Komplikacije

Komplikacije zahtjevaju hitno liječenje, jer mogu biti uzrok smrti u 30 do 70% slučajeva. To su hipertenzija, srčana insuficijencija, porast kalijuma koji može dovesti do poremećaja srčanog ritma, pad natrijuma sa neurološkim poremećajima, krvarenje iz organa za varenje, infekcije, naročito pneumonija, zapaljenja mokraćnih puteva i sepsa.

Terapija

Ako se ABI razvija zbog gubitka tečnosti nadoknaditi je fiziološkim rastvorom, plazmom ili transfuzijom krvi. Zatim se primjenjuju manitol i furozemid da bi povećali protok krvi kroz bubrege. Manitol smanjuje otok tubulskih ćelija. Liječi se i osnovna bolest koja je dovela do ABI.

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*


Ova web-stranica koristi Akismet za zaštitu protiv spama. Saznajte kako se obrađuju podaci komentara.