Višeplodna trudnoća – Multiple pregnancy

Višeplodna trudnoća
Višeplodna trudnoća

Višeplodna trudnoća
Višeplodna trudnoća

Istovremeni razvoj više od jednog ploda u materici žene naziva se višeplodnom ili višestrukom trudnoćom. Materica žene je podešena za razvoj jednog ploda, te je i višestruka trudnoća kod čovjeka veoma rjetka. Tako se, na primjer, smatra da se dvojke sreću otprilike jednom na 80 porođaja.

Do sada je u svjetu poznato samo nekoliko slučajeva rađanja živih petorki, koje su očuvane. Najpoznatiji takav slučaj bile su kanadske petorke. Nešto su češće četvorke. I kod petorki, a i kod četvorki, što se uostalom izvanredno rjetko sreće, trudnoća se obično završava prije roka, abortusom ili prijevremenim porođajem, dok plodovi nisu sposobni za vanmaterični život.

Zbog toga plodovi najčešće uginu, a samo izuzetno rjetko ostanu u životu. Situacija je znatno povoljnija kod trudnoće sa trojkama, jer iako nisu česte, žive očuvane trojke ne predstavljaju naročitu rjetkost. Zanimljivo je da nasljeđe igra izvjesnu ulogu u pogledu višestruke trudnoće. U brakovima u kojima je došlo do višestruke trudnoće obično se u anamnezi jednog ili oba supružnika nađu preci ili rođaci koji su takođe imali blizance.

Smatra se da je odnos jednojačanih prema višejajčanim  1 prema 4. Jednojačani nastaju diobom oplođene jajne ćelije. Ako dioba ovih ćelija zakasni, te se desi na početku druge sedmice od oplođenja, onda se formiraju srasli (sijamski) blizanci, a ako se javi još kasnije, rađaju se nepotpuno razdvojene nakaze (dve glave na jednom trupu).

2 jajne ćelije svaka iz svog jajnika, 2 iz istog jajnika ali raziličitih folikula, 2 jajne ćelije iz istog folikula (najčešće).

Kod višejajne trudnoće smatra se da dvije ili više jajnih ćelija koje učestvuju u oplođenju potiču od iste ovulacije i bivaju oplođene u jednom polnom aktu. Ipak, i danas nije raščišćena mogućnost pojave superfekundacije i superfetacije, procesa koji su dokazani u eksperimentu na životinjama.
Superfekundacija – oplođenje 2 ili više jajnih ćelija oslobođenih iz jajnika u toku jednevremene ovulacijae u toku 2 ili više naknadnih koitusa. Protiv mogućnosti nastajanja superfekundacije kod čovjeka govorila bi, u prvom redu,  kratkotrajna sposobnost zrele jajne ćelije za oplođenje. Praktično, zrela jajna ćelija sposobna je da se oplodi samo nekoliko časova posle ovulacije i ako za to vrijeme ne nastane oplođenje, ona gubi tu sposobnost i propada.
Superfetacija – se oplođenje 2 ili više jajnih ćelija iz jajnika u toku više ovulacija koje se odigravaju u vremenskom pogledu jedna za drugom sukcesivno, u jednom ili više menstruacionih ciklusa. Prema tome, da došlo do superfetacije, bilo bi nužno da ovulacija javi kod žene kod koje se prethodno već odigralo oplođenje i usadivanje oplođenog jajeta.

Višejajni blizanci zbog toga uvjek imaju posebne posteljice i odvojene horione i amnione. Uvjek su, dakle, bihoriati i biamnioti.

Jednojajni blizanci uvjek su istog pola i izvanredno liče jedan na drugog, tako da ih je obično vrlo teško razlikovati. Nekada se smatralo da jednojajni blizanci moraju uvjek imati zajednički horion i posteljicu. Danas je dokazano da oni mogu imati i zasebnu placentu sa zasebnim spoljnim plodovim ovojcima.

Kod jednojajnih blizanaca može da se desi da se jedan blizanac razvija na račun drugog i da postoji velika razlika u težini. Manji plod ponekad može da ugine i da se pod pritiskom živog većeg blizanca priljubi uz zid uterusa u vidu manje ili veće ploče. Tada ga nazivamo fetus papiraceus.
Pored intrauterine višeplodne trudnoće, opisani su i patološki slučajevi istovremene intra i ekstrauterine trudnoće, a takode i ekstrauterine višeplodne, najčešće tubarne, trudnoće, bilo da se plodovi nalaze u svakom od jajovoda, bilo da su svi u jednomjajovodu.

Zbog nejednakih uslova za razvoj, u intrauterinom životu plodovi mogu nejednako napredovati, pa dužina i težina novorođenčadi iz višeplodne trudnoće može biti različita. Ove razlike, koje mogu biti znatne i u težini iznositi po više stotina grama, navodile su akušere da ih uzimaju kao dokaz superfetacije. Ipak, danas se smatra da su one samo izraz nejednakih uslova u intrauterinom životu plodova.
One mogu biti naročito izražene kod jednojajnih blizanaca sa zajedničkom posteljicom kod kojih djeluje tzv. treći krvotok, odnosno zajednički, anastomozama povezan krvotok u posteljici. U takvim uslovima može da se desi da se krv ne djeli jednako između blizanaca, već da se znatniji dio krvi u opticaju orijentiše ka jednom od njih.
U naročito ispoljenim slučajevima tzv. asimetričnog krvotoka jedan od blizanaca može biti toliko oštećen da se njegovo srce potpuno isključi iz krvotoka i atrofiše, te se plod rađa kao nakaza, bilo kao akardiakus ili pak kao bezoblična masa, pokrivena kožom, amorphus.

Ne treba, međutim, gubiti iz vida da višeplodna trudnoća može proticati bez ikakvih komplikacija, pa čak i bez subjektivnih smetnji i teškoća, tako da se višeplodna trudnoća ponekad ne otkrije sve do porođaja, kada iznenadi akušera.

Iako se porođaj sa višeplodnom trudnoćom odvija spontano i bez komplikacija, ipak se u porođajnom aktu mogu češće javiti izvjesne nepravilnosti koje mogu da ugroze život i porodilje i plodova. U toku porođaja, usled prerastegnutosti materičnog zida, miometrijum je oslabljen, te se porođaj obično produžuje, jer mogu da se jave primamo slabi porođajni bolovi.
Isto tako, porođaj može biti otežan nepravilnim položajem jednog iii oba blizanca ili njihovom kolizijom.

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*


Ova web-stranica koristi Akismet za zaštitu protiv spama. Saznajte kako se obrađuju podaci komentara.