Stvaranje tumorske mase

Tumorska angiogeneza
Tumorska angiogeneza
Tumorska angiogeneza
Tumorska angiogeneza

Stvaranje tumorske mase  nastaje umnožavanjem maligno transformisanih  ćelija. To je kompleksan proces. Faktori koji utiću na rast tumora su :

  • Kinetika tumorskog rasta
  • Tumorska angigeneza
  • Tumorsko napredovanje

Kinetika tumorskog rasta

Kinetika rasta tumora zavisi od dužine mitotskog ciklusa, frakcije ćelija tumora koje se dijele i gubitka njegovih ćelija.  Tumorske ćelije se ne dijele brže nego normalne. Kao i kod normalnih tkiva, ni sve ćelije tumora ne učestvuju u njegovom rastu. Većina tumorskih ćelija se  ne dijeli, bilo zbog zrelosti, slabe ishranjenosti ili zbog djelovanja nekog nepoznatog inhibitora rasta. Dio ćelija koje proliferiraju čine   frakciju rasta (growth fraction, GF). Frakcija rasta većine tumora iznosi 20% do 30%, kod brzo rastućih tumora i do 60%. Taj je postotak visok i kod nekih brzo proliferirajućih normalnih tkiva.

Na veličinu tumora značajno utiće i odumiranje i gubitak ćelija. U tumorima, kao i u normalnom tkivu, neprastano teće i proces odumiranja pojedinih ćelija. Ono može biti uzrokovano njihovom  zrelošću, nedovoljnom ishranom ili  neadekvatnim, bizarnim mitozama. Kod nekih tumora čak 80% ćelijske proliferacije spontano odumire.

Ova saznaja  govore da neoplastična proliferacija i stvaranje tumorske mase, ne nastaje samo zbog ubrzane i pretjerane diobe ili odsustva smrti malignih ćelija. Kod tumora je za razliku od normalnog tkiva izgubljena ravnoteža između  nasatajanja i gubitka ćelija u korist izvjesnog preovladavanja ćelijske produkcije, što je dovodi do hiperplazije, odnosno rasta tumora. Ove nenormalnosti nastaju uslijed nesposobnosti tumorskih ćelija da odgovore na signale koji u  normalnom tkivu dovode do zaustavljanja ćelijskog ciklusa i rasta.

Brzina tumorskog rasta se često izražava vremenom  udvostručenja njegovog volumena (Tumor Doubling Time – DT). Za većinu tumora DT je dobiven mjerenjem plućnih metsataza na redgenskom snimku. Ono u prosjeku iznosi 2 do 3 mjeseca. Postoje velike varijacije u vremenu udvosrućenja među različitim tumoraima, ali i među različitim lokacijama istog tumora. Tako je zapaženo je da metastaze obični imaju kraći DT od primarnog tumora.

Vjeruje se da je najmanji tumor koji se može klinički detektovati onaj čiji je diametar 1 cm, kada sadrži 106-109 tumorskih ćelija, zavisno od količine strome i prisustva drugih ćelijskih elemenata. Ukoliko se pretpostavi da potiće od jedne transformisane ćelije, za nastanak tumora veličine 1 cm potrebno je oko 30 DT. Za rast od 1cm do 1kg, kada je tumor potencijalno letalan, potrebno je 10 DT. Predklinički rast  bi prema tome trajao oko 5 godina, a rast klinički manifestnog tumora oko 2,5 godine. Latentni period spororastućih tumora je dakle duži nego rast klinički evidentnog tumora.

Tumorska angiogeneza

Na rast tumorske mase pored kinetike rasta samih tumorskih ćelija utiće i njihova opskrba krvlju. Inicijalno tumor koristi postojeće krvne sudove domaćina, ali sa porastom iznad 1-2 mm dolazi do stvaranja novih krvnih sudova, odnosno tumorske neoangiogeneze. Ona se dešava pod uticajem angiogenetskih činioca. Mnogi angiogeni činioci su produkt onkogena.

Tumorsko napredovanje

Tumorsko napredovanje je pojava da tumor vremenom postaje agresivniji u smislu ubrzanog rasta, povećanja invazivnosti,  sposobnosti stvaranja metastaza, rezistencije na terapiju. U osnovi ovog fenomena je vjerovatno selekcija ćelijskih  klonova  obogaćenih sojstvima koja podspješuju rast i proliferaciju. Radi poznate genetičke nestabilnosti tumora, česta je pojava mutacija u njegovim ćelijama, čime nastaje heterogenost unutar prvobitno homogene tumoprske populacije. Ćelije koje mutacijama steknu  proliferativne prednosti postepeno preovladavaju u tumoru.

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*


Ova web-stranica koristi Akismet za zaštitu protiv spama. Saznajte kako se obrađuju podaci komentara.